<b>Nikola Tesla's Struggle to Remain Relevant
Udostępnij Facebook X LinkedIn

FBI (Federalne Biuro Śledcze)

What is FBI (Federalne Biuro Śledcze)?

Federalne Biuro Śledcze (FBI) to krajowa służba wywiadu i bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych oraz główna federalna agencja ścigania tego kraju. Jest to agencja podlegająca Departamentowi Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych, która należy do Amerykańskiej Wspólnoty Wywiadowczej i raportuje zarówno do prokuratora generalnego, jak i dyrektora wywiadu narodowego.

FBI jest organizacją zajmującą się bezpieczeństwem narodowym, ukierunkowaną na wywiad i zagrożenia, posiadającą zarówno obowiązki wywiadowcze, jak i związane z egzekwowaniem prawa. Posiada jurysdykcję nad naruszeniami ponad 200 kategorii przestępstw federalnych. Misją FBI jest ochrona obywateli amerykańskich oraz przestrzeganie Konstytucji Stanów Zjednoczonych.

FBI powstało w 1908 roku jako Biuro Śledcze (Bureau of Investigation, BOI lub BI). Obecna nazwa, Federalne Biuro Śledcze, została nadana przez Kongres w 1935 roku. Główna siedziba FBI znajduje się w budynku J. Edgara Hoovera w Waszyngtonie.

Struktura FBI obejmuje 56 biur terenowych w głównych miastach na terenie Stanów Zjednoczonych oraz ponad 400 mniejszych placówek w mniejszych miejscowościach. Mimo krajowego charakteru działalności, FBI utrzymuje znaczącą obecność międzynarodową, prowadząc 60 biur ataszatów prawnych (LEGAT) oraz 15 podrzędnych biur w amerykańskich ambasadach i konsulatach na całym świecie. Te zagraniczne placówki istnieją głównie w celu koordynacji działań z zagranicznymi służbami bezpieczeństwa.

Na czele FBI stoi Dyrektor, który jest mianowany przez prezydenta, zatwierdzany przez Senat i pełni swoją funkcję przez 10 lat. Obecnie FBI zatrudnia ponad 37 100 pracowników, w tym około 13 700 specjalnych agentów i 20 100 profesjonalistów, którzy pełnią funkcje analityków wywiadu, lingwistów, specjalistów ds. nadzoru, inżynierów, informatyków, analityków finansowych i innych specjalistów.

FBI dzieli swoją działalność śledczą na szereg programów, takich jak terroryzm krajowy i międzynarodowy, kontrwywiad zagraniczny, cyberprzestępczość, korupcja publiczna, prawa obywatelskie, przestępczość zorganizowana/narkotykowa, przestępstwa gospodarcze, przestępstwa z użyciem przemocy oraz sprawy dotyczące kandydatów. Filozofia śledcza FBI kładzie nacisk na bliskie relacje i wymianę informacji z innymi federalnymi, stanowymi, lokalnymi i międzynarodowymi agencjami ścigania i wywiadu.

How did the FBI begin?

Początki FBI sięgają czasów administracji prezydenta Theodore'a Roosevelta, kiedy to energiczne egzekwowanie starych przepisów oraz wprowadzanie nowych zaczęło obciążać zdolność Departamentu Sprawiedliwości do wykrywania przestępstw. Przed 1908 rokiem Departament Sprawiedliwości nie posiadał zorganizowanej siły śledczej do zbierania dowodów, opierając się na detektywach wynajmowanych z Tajnej Służby (Secret Service), a czasami na prywatnych detektywach.

W 1906 roku Departament potrzebował 60 funkcjonariuszy Tajnej Służby, a w następnym roku już 65. System ten działał przez wiele lat, jednak w 1906 roku Kongres zaczął go kwestionować. Charles Bonaparte, mianowany prokuratorem generalnym w marcu 1907 roku, szybko doszedł do przekonania, że praktyka korzystania z usług śledczych Tajnej Służby stanowi problem.

Bonaparte zwrócił uwagę Kongresu w swoim Raporcie Rocznym na "anomalię, że Departament Sprawiedliwości nie posiada stałej siły detektywistycznej pod swoją bezpośrednią kontrolą". Poprosił o utworzenie takiej jednostki, której liczebność i forma organizacji miałyby być określone przez zakres obowiązków, jakie Kongres uznałby za stosowne jej powierzyć.

Przełom nastąpił w maju 1908 roku, kiedy Kongres zakazał wypożyczania funkcjonariuszy Tajnej Służby do jakiegokolwiek departamentu federalnego. Była to konsekwencja złożonego, politycznego starcia z Kongresem, w którym prawodawcy oskarżali Roosevelta o próbę zwiększenia władzy wykonawczej.

W rezultacie Bonaparte nie miał innego wyboru, jak tylko stworzyć własną siłę śledczą, co zrobił w nadchodzących tygodniach, najwyraźniej za błogosławieństwem Roosevelta. Pod koniec czerwca prokurator generalny po cichu zatrudnił dziewięciu śledczych Tajnej Służby, których wcześniej pożyczał, i połączył ich z kolejnymi 25 własnymi agentami, tworząc siłę specjalnych agentów.

26 lipca 1908 roku Bonaparte nakazał prawnikom Departamentu Sprawiedliwości kierować większość spraw śledczych do Głównego Egzaminatora, Stanleya W. Fincha, który miał je przydzielać podlegającym mu specjalnym agentom. Ta data jest uznawana za oficjalne narodziny FBI.

Dwa dni później nowy prokurator generalny, George Wickersham, wydał formalny rozkaz utworzenia Biura Śledczego. W ciągu dwóch lat Kongres potroił liczebność tej siły i znacznie rozszerzył jej uprawnienia śledcze.

Pierwsze oficjalne zadanie biura polegało na wizytowaniu i przeprowadzaniu badań domów publicznych w ramach przygotowań do egzekwowania "Ustawy o handlu białymi niewolnikami" (Mann Act), uchwalonej 25 czerwca 1910 roku. W 1932 roku biuro zostało przemianowane na Biuro Śledcze Stanów Zjednoczonych, a ostatecznie w 1935 roku na Federalne Biuro Śledcze (FBI).

Key operations in FBI history

Na przestrzeni dziejów FBI przeprowadziło wiele przełomowych operacji, które ukształtowały jego historię i wpłynęły na bezpieczeństwo narodowe Stanów Zjednoczonych. Każda z tych operacji odzwierciedlała wyzwania swojej epoki i przyczyniła się do ewolucji tej instytucji.

Prohibition and organized crime

W okresie prohibicji (1920-1933) Biuro Śledcze odegrało istotną rolę w egzekwowaniu Ustawy Volsteada. Podczas pierwszych sześciu miesięcy prohibicji agenci przeprowadzili dochodzenia, które doprowadziły do aresztowania 269 osób za naruszenie federalnych przepisów oraz zgłosili dodatkowo 334 potencjalnych naruszycieli do Biura Dochodów Wewnętrznych. W Detroit Biuro badało przypadki skorumpowanych zastępców szeryfa, którzy organizowali fałszywe naloty, by kraść alkohol przemycany z Kanady. W Savannah, w latach 1922-1924, w wyniku dużej operacji skazano 142 osoby.

J. Edgar Hoover, obejmując kierownictwo Biura w 1924 roku, zreformował organizację i odsunął skorumpowanych agentów, jak Gaston Means, który wykorzystywał swoją pozycję do wymuszania pieniędzy od bootleggerów. W 1927 roku Kongres przeniósł egzekwowanie prohibicji do oddzielnego Biura Prohibicji. Natomiast FBI, mimo niewielkiej roli w ujęciu słynnego Al Capone, znacząco przyczyniło się do zwalczania przestępczości zorganizowanej.

World War II counterintelligence

Podczas II wojny światowej FBI pełniło kluczową funkcję w kontrwywiadzie. Prezydent Roosevelt już w 1934 roku zlecił Biuru zbadanie amerykańskich grup nazistowskich. Przed przystąpieniem USA do wojny FBI wykryło ponad 50 szpiegów działających na amerykańskiej ziemi, rozbijając. siatkę szpiegowską kierowaną przez Fritza Duquesne.

W 1940 roku utworzono Specjalną Służbę Wywiadowczą, wysyłając ponad 340 agentów pod przykrywką do Ameryki Środkowej i Południowej. Do 1946 roku zidentyfikowano 887 szpiegów Osi, 281 agentów propagandowych oraz wielu innych. FBI rozrosło się z 2400 pracowników w 1940 roku do ponad 13000 w 1944 roku. W ramach Operacji Ostrich agenci FBI działali jako podwójni agenci, przekazując nazistom mylące informacje, co przyczyniło się do ochrony planów inwazji w Dniu D.

COINTELPRO and domestic surveillance

COINTELPRO (Program Kontrwywiadu) rozpoczęto w 1956 roku w celu zakłócenia działalności Partii Komunistycznej USA. W latach 60. rozszerzono program na inne grupy, w tym Ku Klux Klan, Socjalistyczną Partię Robotniczą i Czarne Pantery. FBI stosowało kontrowersyjne taktyki, takie jak infiltracja, fałszowanie dokumentów i nękanie.

Program został ujawniony w marcu 1971 roku, gdy Obywatelska Komisja do Zbadania FBI włamała się do biura FBI w Media w Pensylwanii i wykradła dokumenty. Wszystkie operacje COINTELPRO zakończono w 1971 roku. Pomimo ograniczonego zakresu (około 0,2% pracy FBI w ciągu 15 lat), program był później krytykowany przez Kongres za naruszanie praw z Pierwszej Poprawki.

Operation Chaos

Operacja Chaos była kontrowersyjnym programem CIA (nie FBI), przeprowadzonym podczas administracji Nixona przeciwko ruchowi antywojennemu i innym grupom dysydenckim. CIA utrzymywała akta dotyczące co najmniej 10 000 amerykańskich obywateli, naruszając swój statut zakazujący operacji krajowych . Program został ostatecznie zatrzymany przez Jamesa Schlesingera, który po objęciu stanowiska dyrektora CIA w 1973 roku nakazał zakończenie wszystkich wątpliwych operacji kontrwywiadu.

FBI during the Cold War

Zimna wojna stanowiła okres intensywnej aktywności kontrwywiadowczej FBI. Po zakończeniu II wojny światowej, gdy "żelazna kurtyna" opadła dzieląc świat, biuro szybko musiało dostosować swoje zdolności wywiadowcze do nowych zagrożeń ze strony ZSRR.

Soviet espionage squad

Nowojorskie biuro FBI, największe w kraju, utworzyło specjalne wydziały zajmujące się radzieckimi szpiegami. W tej placówce funkcjonowało sześć lub siedem zespołów liczących po 20-25 osób, obserwujących różne aspekty działalności sowieckiej - od ONZ po Amerykanów kontaktujących się z Sowietami. Łącznie ponad 300 agentów FBI zajmowało się monitorowaniem działań sowieckich, co stanowiło znaczącą część sił kontrwywiadowczych. Mimo współpracy z ZSRR podczas wojny, FBI wcześnie odkryło sowieckie działania szpiegowskie. poprzez śledztwo dotyczące radzieckiego dyplomaty i szpiega Vasili Zubilina.

Top Hat and Fedora

Wśród najważniejszych operacji FBI znalazła się współpraca z sowieckim generałem Dmitrijem Fiodorowiczem Poljakowem (kryptonim "Top Hat"), który przez prawie 30 lat dostarczał Amerykanom cenne tajemnice dotyczące sowieckich doktryn nuklearnych i planów obronnych. Posługiwał się wszystkimi technikami szpiegowskimi: szyframi, niewidzialnym atramentem i tajnymi skrytkami. Podobną rolę odgrywał agent o kryptonimie "Fedora". Obaj agenci zaoferowali swoje usługi FBI na początku lat 60., gdy byli przydzieleni do sowieckiej misji przy ONZ w Nowym Jorku. Wokół ich prawdziwej lojalności narosły jednak kontrowersje - niektórzy eksperci podejrzewali, że mogli być "podwójnymi agentami".

The Year of the Spy (1985)

Rok 1985 przeszedł do historii jako "Rok Szpiega" ze względu na serię głośnych aresztowań szpiegów. FBI zatrzymało wówczas kilku znaczących agentów, w tym Johna Walkera (oficera marynarki wojennej przekazującego tajemnice kryptograficzne), Jonathana Pollarda (analityka wywiadu szpiegującego dla Izraela), Larrego Wu-tai China (tłumacza CIA) oraz Ronalda Peltona (specjalisty ds. komunikacji z Agencji Bezpieczeństwa Narodowego). Walker otrzymał wyrok dożywotniego więzienia za przekazywanie tajemnic, które mogły być "dewastujące dla USA w przypadku wojny z Sowietami".

Robert Hanssen case

Najbardziej niszczycielskim szpiegiem w historii FBI okazał się jednak jeden z ich własnych agentów - Robert Hanssen, który od 1979 do 2001 roku przekazywał tajne informacje ZSRR i Rosji. Za około 6000 stron tajnych dokumentów otrzymał ponad 5,76 miliona złotych w gotówce, środkach bankowych i diamentach. Hanssen działał niezwykle dyskretnie, używając pseudonimu "Ramon Garcia" i stosując "martwe skrzynki" do przekazywania informacji. Jego zdrada, określana jako "prawdopodobnie największa katastrofa wywiadowcza w historii USA", doprowadziła do kompromitacji licznych operacji wywiadowczych i źródeł ludzkich. Został aresztowany 18 lutego 2001 roku i skazany na dożywocie.

Modern roles of the FBI

Współcześnie FBI odgrywa kluczową rolę w zwalczaniu zagrożeń XXI wieku, koncentrując się na trzech głównych obszarach: cyberprzestępczości, terroryzmie oraz korupcji publicznej.

Cybercrime investigations

FBI jest wiodącą federalną agencją w zakresie dochodzeń dotyczących cyberataków i włamań komputerowych. Biuro posiada specjalistyczne zespoły ds. cyberprzestępczości w każdym z 55 biur terenowych, współpracujące z partnerami międzyagencyjnymi. W ambasadach na całym świecie działają attaché ds. cyberprzestępczości, którzy ściśle współpracują z międzynarodowymi odpowiednikami. FBI kieruje wieloagencyjną Narodową Wspólną Grupą Zadaniową ds. Dochodzeń Cybernetycznych (NCIJTF), która koordynuje działania ponad 30 współpracujących agencji z Wspólnoty Wywiadowczej i organów ścigania. Centrum Skarg o Przestępstwa Internetowe (IC3) zbiera zgłoszenia dotyczące cyberprzestępczości, a zespół ds. odzyskiwania aktywów pomógł zamrozić setki tysięcy dolarów dla ofiar.

Counterterrorism after 9/11

Po zamachach z 11 września 2001 roku FBI przeszło najistotniejszą transformację w swojej historii. Biuro utworzyło Oddział Bezpieczeństwa Narodowego, który scentralizował programy bezpieczeństwa narodowego, w tym Wydział Antyterrorystyczny, Wydział Kontrwywiadu, Dyrekcję Wywiadu, Dyrekcję ds. Broni Masowego Rażenia oraz Centrum Monitorowania Terrorystów. Liczba Wspólnych Grup Zadaniowych ds. Terroryzmu (JTTF) wzrosła z 35 do 104, a personel z około 1000 do prawie 4500. FBI podwoiło liczbę analityków wywiadowczych i potroiło liczbę lingwistów. Utworzono również Narodowe Centrum Antyterrorystyczne (NCTC), które integruje wywiad terrorystyczny i prowadzi strategiczne planowanie operacyjne.

Public corruption cases

Korupcja publiczna pozostaje najwyższym priorytetem kryminalnym FBI. Wśród najważniejszych dochodzeń antykorupcyjnych znajduje się operacja ABSCAM z 1980 roku, która ujawniła korupcję na wysokim szczeblu i powiązania z przestępczością zorganizowaną. Operacja Greylord w latach 80. wykorzeniła korupcję w sądach hrabstwa Cook w Illinois. Kolejnym przykładem jest operacja Tennessee Waltz - przełomowe śledztwo antykorupcyjne, które doprowadziło do skazania lub przyznania się do winy tuzina stanowych i lokalnych urzędników publicznych, w tym kilku stanowych senatorów, stanowego przedstawiciela, dwóch komisarzy hrabstwa i dwóch członków rady szkolnej. Śledztwo to przyczyniło się do wprowadzenia nowych stanowych przepisów etycznych w Tennessee.

Who leads the FBI and how is it structured?

Na czele FBI stoi dyrektor mianowany przez prezydenta i zatwierdzony przez Senat. Kadencja dyrektora FBI jest ograniczona do jednego 10-letniego okresu, zgodnie z ustawą uchwaloną 15 października 1976 roku.

List of directors

J. Edgar Hoover kierował FBI przez prawie pół wieku (1924-1972), ustanawiając najdłuższą kadencję w historii biura. Obecnym, dziewiątym dyrektorem jest Kash Patel, który objął stanowisko 21 lutego 2025 roku. W lutym 2025 roku Dan Bongino został mianowany zastępcą dyrektora FBI. Linia sukcesji w FBI obejmuje zastępcę dyrektora, pomocniczego zastępcę dyrektora oraz kierowników poszczególnych pionów.

Organizational structure

Siedziba główna FBI znajduje się w Waszyngtonie. Struktura terenowa obejmuje 55 biur w dużych miastach, około 350 mniejszych placówek zwanych agencjami rezydentalnymi oraz ponad 60 biur łącznikowych w innych krajach, określanych jako attachaty prawne. FBI zatrudnia około 10 100 specjalnych agentów oraz 13 700 innych pracowników. Roczny budżet FBI na wszystkie operacje, wynagrodzenia i wydatki wynosi około 9,06 miliarda złotych.

Jurisdiction and cooperation with other agencies

FBI posiada najszersze uprawnienia śledcze spośród wszystkich federalnych organów ścigania. Działalność śledcza biura jest podzielona na siedem programów: sprawy kandydatów, prawa obywatelskie, antyterroryzm, kontrwywiad zagraniczny, przestępczość zorganizowana/narkotyki, przestępstwa z użyciem przemocy oraz przestępczość finansowa. Biuro Zaangażowania Partnerskiego FBI buduje mosty, tworzy nowe partnerstwa oraz wzmacnia istniejące relacje między FBI a innymi podmiotami społeczności organów ścigania. Dochodzenia są prowadzone zgodnie z wytycznymi Prokuratora Generalnego.